Tinduaren usaina

IRITZIA- "Egin" egunkariko sorreraren 40. urtemuga ospatzen da irailaren 29an. Komunikabidean lan egin zuen Bixente Vrignon kazetariak garaian bizitako gertakariak gogora ekarri ditu. "Egin-en kontrako erasoa lehen urrats bat izan zen, ezker abertzale guztia mutu bilakarazi aitzin".

Bixente VRIGNON|2017/09/29 16:10|0 iruzkin
Capture_d_e_cran_2016-12-01_a_12
Bixente Vrignon iruditan.

Nola ahantz dezaket Egin, kazetaritzan nire lehen urratsak egiten utzi ninduen hedabidea? Oroit, oroitzen naiz. Aipatzen ahalko nuke Hernaniko "blockhaus" hori, kutxa gorria, inprimategiaren usaina, tinduaren usaina, gela zabal-zabala, dozenaka jenderen lan egiteko manera.

Aipatzen ahalko nituzke ere idazteko tresnak, lehengo modan, idatzizko prentsa zinez idazten zelarik, eskuz, gero tresnez. Eta garaiko ordenagailuak, altzariak bezain astunak, berdez edo laranjez "dos" idazten zutenak pantaila beltz baten pean.

Edo Baionan ideki genuen delegazioa, Iparralderako, Hegoaldea Iparraldeari idekitzen hasten zelarik, ez bakarrik hitzetan, baizik eta egunerokotasunean ere. Ez dira denak egun onak izan, iragana edertzea gezurra litzateke. Edozein enpresan, lana, lana delako. Baina gurea, norberaren formatzeko tresna bikaina genuen, profesionaltasun eredu paregabea.

Hori atxikiko dut gogoan lehenik. Egin tresna profesionala izan dela lehenik. Bai iritziko hedabide bat, baina edozein mementoan, zorroztasuna lehen lerroan emaiten zuen hedabidea.

Egin, estrategia baten lehen urratsa izan da. Urrun dirudi, orain, 90. hamarkadak. Oroitu behar da orduan prentsa idatziak leku berezia zuela, nahiz eta bere beherakada jadanik hasia bazuen ere. Egin-ek, linea ideologiko bat markatzen zuen, iritzizko prentsak egiten ohi zuen bezala. Erran nahi baita gogoa alhatzera emaiten zuela, iritzi desberdinak, baina pentsamoldea bazkatu zuten eta ezker abertzaleko idei ildoa moldatu zuten iritzi horietarik.

Egin, korronte berri guztiei idekia zen, asteroko gehigarriekin, ekologia, edo batez ere euskal rock erradikala hunkitzen zutenak, azken honen garapenean eragin ikusgarria ukan zuelarik.

1998ko uztailaren 14an gertatu dena sinestezina zait. Geroztik, "dena da ETA“ teoria martxan jarri zuten. Arduradun politiko, sindikalista, oinarrizko militanteak presondegiratuak izan ziren, bakarrik pentsatzeagatik, edo politika egiteagatik. Geroztik, orain gertatzen ari den bezala, Espainiak erakutsi zuen nola demokrazia gelditzen den bere ideologia nazionalista hasten den unean. Zaila da beraz orduko testuinguruan berriz kokatzea. Baina orduko eraso polizial, politiko eta judizialak, harritu gintuen, eta harritu zuen euskal gizartea. Literalki harritu. José Maria Aznar galdekatua izan zen, orduan, gertatzen ari zenari buruz. Ironiaz, Turkian zegoen - Espainia eta Turkia, herri anaiak ideologi nazionalistari dagokionez - eta bere erantzuna hurrengoa izan zen: "Baina... uste zenuten ez ginela menturatuko?".

Eta egia zen. Gutik uste zuten menturatuko zirela. Militanteen kontrako erasoak, agian etsimendu pixka batekin hartzen ziren. Baina hedabide bat hestea, ahots libre bat isilarazteko, ez, nehork gutik uste zuen ausartuko zirela. Nehork gutik uste zuen ausartuko zirela, eta nehor ez zela mugituko.

Bi urte berantago, bere barkamenak igorri zituen Espainiako justiziak; barkatu, tronpatu zirela, Egin ez zela ETA-ren parte bat, eta ez zela hetsi behar, eskubidea zuela idekirik egoitea, eta bere informazio lana jarraitzea. Mespretxu irriño batekin bistan da: Egin hetsia zen, bankarrota egin zuen. Eraila zuten.

Orduan, hein ttipi batean parte hartu dut Egin-en inguruan eramana izan zen mobilizazioan. Mundu abertzaletik kanpo, oroit naiz jaso genuen mobilizazio eskasaz, aitortzekoa da, frantses Estado mailan. Oroit naiz batez ere "Reporters sans frontières“-etik ukan genuen erantzun eza. Egia da Robert Ménard, orduan, oraino onargarria zela, telebista eta irrati kronika konplexu guztien gomita, kritikatu ezin autoritate morala; ez zen oraindik eskuin muturreko ikur ustela bihurtu, gehiago entrebistatzen ez dena. Orduan "Reporters sans frontières“-en lehendakari zenak laguntza ukatu zigun, hastapenetik bukatu arte, ideologiaz. Ofizialki "prentsa askatasuna" defenditzen zuten horiek. Egia da, Iparralde mailan, laguntza marka eta adierazpen anitz agertu zitzaizkigula, baina horietarik kanpo, nehork ez zuen ahoa ideki, askatasun horren defenditzeko.

Egin-en kontrako erasoa lehen urrats bat izan zen, ezker abertzale guztia mutu bilakarazi aitzin, eta Espainiak test bat bezala erabili nahi izan bazuen, ba gainditu zuen errex. Protestarik ez zen izan Europa mailan, edo izugarri ahula. Erakaspen hau bortitza izan da, tinduaren usaina gozoa karatsa bihurtu duena.